Column Luka | Alles behalve klein

Luka Doppen is ambassadeur Gehandicaptenzorg en persoonlijk begeleider bij Estinea. Maandelijks schrijft ze een column voor Hart voor Zorg. Ook geeft ze een workshops tijdens de inspiratieweken van Hart voor Zorg.

“De aanleg van de embryo is waarschijnlijk niet goed”, zei de gynaecoloog. “De natuur reageert hierop door het af te breken. Anders had je later voor een moeilijke keuze gestaan.”

Een moeilijke keuze. Ik hoorde het, maar de woorden bleven nog lang hangen. Alsof ik dankbaar moest zijn dat de natuur deze beslissing voor me had genomen. Terwijl ik alleen maar dacht aan wat er niet meer zou zijn. Geen kloppend hartje op de echo. Geen toekomstplannen die zich vanzelf ontvouwden. Alleen stilte en leegte, letterlijk en figuurlijk.

Wrang

Ik weet dat ze het niet verkeerd bedoelde. Ze probeerde troost te bieden in een moment waarin eigenlijk geen enkel woord past. En ergens begreep ik haar ook. De natuur grijpt in, nog voordat wij dat zelf zouden moeten doen. En ja, iedereen heeft daar zijn eigen overtuiging of gevoel bij. Dat respecteer ik ook, maar toch voelde het wrang.

Misschien omdat ik, door mijn werk in de gehandicaptenzorg, elke dag zie dat “gezond” niet hetzelfde is als “waardevol”. Dat een kind niet perfect hoeft te zijn om volledig geliefd te worden. Dat kwaliteit van leven niet in hokjes past en dat betekenis niet verdwijnt bij een diagnose.

Liefde, kracht en verbondenheid

Ik zie hoeveel liefde, kracht en verbondenheid er schuilt in mensen die niet in het standaardplaatje passen. Hoe ouders hun kind omarmen met alles wat het leven brengt. En juist daarom voelde dit verlies zo dubbel. Alsof er werd gesuggereerd dat dit minder pijnlijk zou moeten zijn, omdat de natuur misschien iets voorkwam. Terwijl ik alleen voelde wat er was weggevallen en niet wat me “bespaard” zou zijn.

Dit verlies heeft me nog helderder laten zien hoe dun de grens is tussen “gezond” en “niet gezond”, tussen “leven” en “niet leven”, tussen verlangen en verdriet. Hoe snel we denken dat afwijking iets is dat voorkomen moet worden, terwijl ik elke dag zie dat waarde en betekenis nooit bepaald worden door verwachtingen, maar door het leven zelf.

Echofoto

Pas nu zie ik hoeveel vrouwen en partners dit meemaken. Vaak stilletjes, bijna onzichtbaar voor de buitenwereld. Terwijl het zoveel doet met je lichaam, je hoofd en je hele zijn.

De wereld gaat verder, terwijl jij thuis zit met een echofoto die ineens geen toekomst meer is, maar een herinnering aan wat was.

Meer ruimte

Misschien schrijf ik dit omdat er meer ruimte mag zijn. Ruimte om dit te mogen uitspreken zonder schaamte. Ruimte om verdriet niet weg te poetsen met goedbedoelde zinnen. Ruimte om te rouwen om iets dat nog maar net begonnen was.

Soms verlies je iets dat nog geen kans kreeg om te groeien, maar het gevoel daarvan is allesbehalve klein.