Column Luka | TikTok-hype Noortje: waar ligt de grens

Ik ben niet zo van de trends. De meeste gaan eerlijk gezegd ook vrij geruisloos aan mij voorbij. Maar nu is er een trend op TikTok waar ik de afgelopen tijd steeds weer op stuit. En dit is er zo een waarvan ik eigenlijk hoop dat veel mensen hem nog niet kennen. Tegelijkertijd merk ik dat die online wereld voor veel mensen ook gewoon onzichtbaar is. Dat niemand echt weet wat daar rondgaat. Misschien maakt dat het juist zo zorgelijk. Want wat ik zie, maakt me boos en verdrietig. Niet alleen om wat er gebeurt, maar ook omdat ik geloof in iets anders. In wat sommigen misschien een utopie noemen. Ik geloof in een wereld waarin iedereen zou moeten kunnen meedoen.

De trend draait om filmpjes waarin mensen een meisje (Noortje) nadoen van destijds drie jaar oud. Haar blik, haar bewegingen en hoe ze haar hand naar haar mond beweegt. Iets wat ze doet om zichzelf te reguleren, wordt nagedaan.

Ik zag steeds vaker filmpjes langskomen. Van kinderen, jongeren, maar ook van volwassenen die dit beeld imiteren. Zo zag ik een video van een man met, ik vermoed, zijn dochter. Samen deden ze het meisje na. Hij had zelfs de moeite genomen om de staartjes te imiteren en drukte zijn hand achterin zijn keel, terwijl ze zichtbaar plezier hadden. In de reacties stonden lachende emoji’s. Mensen die het hilarisch vonden en duizenden likes gaven.

Er is een grens. Een moment waarop iets niet meer grappig is. Hier hebben we een simpel woord voor, namelijk pesten. Alleen noemen we het nu een trend en zetten we er een muziekje onder, zodat het viraal kan gaan.

Wat me ook opvalt, is dat de discussie onder die filmpjes vaak een andere kant op gaat. Mensen die zeggen dat de moeder het filmpje van haar dochter dan ook niet online had moeten zetten. Dat je als ouder moet weten hoe hard het internet kan zijn. “Wat had ze dan gedacht?”, zag ik regelmatig in de reacties. En dat maakt me misschien nog wel bozer. Want hoezo? Omdat dit meisje een beperking heeft? Omdat ze ‘anders’ is in hun ogen? Is het dan volgens sommigen logisch dat dit een gevolg is?

Het voelt als de omgekeerde wereld. Alsof de verantwoordelijkheid verschuift naar degene die zichzelf laat zien, in plaats van naar degenen die er vervolgens een grap van maken. We spreken vaak over inclusie, respect en gelijkwaardigheid, maar tegelijkertijd bestaat er online een wereld waarin een driejarig meisje wordt nagedaan voor entertainment. En dit gebeurt natuurlijk niet alleen online.

Dat maakt me verdrietig, omdat ik geloof in iets anders. In een wereld waarin iedereen gewoon mee kan doen. En soms vraag ik me af hoe dichtbij we daar eigenlijk zijn. Want eerlijk is eerlijk, momenten zoals deze kunnen de moed mij ook even in de schoenen laten zakken.

Toch verandert het niets aan waar ik in blijf geloven. In die wereld waarin iedereen mee kan doen. Ook als die soms nog ver weg lijkt.

Het televisieprogramma Hart van Nederland sprak moeder Miriam over de TikTok-hype. De video is hier te bekijken.