✓ Wij worden gemiddeld beoordeeld met een 8,3
Aanmelden inloggen

Klinisch redeneren in 6 stappen: de methode van Marc Bakker

Zorg & welzijn
26 mei 2026
5 minuten leestijd

Klinisch redeneren is niet meer weg te denken in de verpleegkunde. Het is een basisvaardigheid voor iedere verpleegkundige. Met klinisch redeneren bepaal je in verschillende stappen wat er met een cliënt aan de hand is. De 6 stappen van klinisch redeneren zijn bedacht door Marc Bakker. Hij introduceerde 6 stappen van klinisch redeneren in Nederland en maakte zo de methode strategischer. Bakker is zowel docent, auteur als verpleegkundige. Hij raakte geïnspireerd door een van zijn docenten, die zei dat er niet alleen meer handen aan het bed nodig waren, maar ook meer hersenen.

Klinisch redeneren

Leerproces verpleegkundige

Bakker beargumenteert dat klinisch redeneren niet alleen bij acute situaties hoeft te gebeuren, maar ook kan worden uitgesmeerd over een langer ziekteproces van een cliënt. Verder is het klinisch redeneren handig om zo je eigen klinische inzicht te verbeteren. Voor verpleegkundigen is het naast een basistool ook vooral een leerproces, waarbij je altijd reflecteert op je eigen handelingen.

In deze blog hebben we de 6 stappen van klinisch redeneren van Marc Bakker nog eens op een rijtje gezet. Bij elke stap staat wat er van je verwacht wordt als verpleegkundige.

De 6 stappen van Marc Bakker

1. Klinisch redeneren: oriënteren op de situatie

Stel, je vindt een cliënt die uit bed is gevallen. Dan is het eerst belangrijk om je te oriënteren op de situatie op dat moment. Je gaat hardop nadenken en benoemen wat je ziet. Dat ga je beargumenteren met de achtergrondkennis die je hebt van de patiënt.

2. Klinische probleemstelling

Maar waar kijk je nu eigenlijk naar? Wat is er aan de hand? In de klinische probleemstelling ga je vaststellen wat de feitelijke problemen zijn. Dat doe je niet alleen aan de hand van lichamelijke en mentale problemen, maar je kijkt ook of je de twee aan elkaar kunt linken. Veroorzaakt het een het ander? En wat betekent dat?

Daarnaast kijk je in deze stap welk probleem het eerst moet worden opgelost. Stel iemand is gevallen, dan kun je checken of iemand niet ongelukkig op zijn hoofd is gevallen en of er verdere bloedingen zijn die eerst moeten worden gestelpt. Eerst worden levensbedreigende problemen opgelost. De rest komt later.

3. Aanvullend onderzoek

Wat heb je nog meer nodig om deze probleemstelling tot een goed einde te brengen? Heb je meetinstrumenten nodig? Of heb je de expertise nodig van een arts? Zo ben je uiteindelijk zekerder van je zaak en kun je ook de situatie beter overzien.

4. Beleid

In deze stap bepaal je welke zorg en acties nodig zijn. Moeten de vitale functies worden gemonitord? Is pijnstilling nodig? Moet de cliënt worden geobserveerd of moet een arts worden ingeschakeld?

Je denkt vooruit, voert verpleegkundige interventies uit en zorgt dat relevante informatie duidelijk wordt overgedragen. Daarbij werk je volgens protocollen en bewaak je de grenzen van je eigen bevoegdheden en verantwoordelijkheden.

5. Klinisch verloop

Nu denk je na over het verwachte verloop. Wat wil je op korte termijn bereiken en welke ontwikkelingen kun je verwachten? Je houdt ook rekening met mogelijke complicaties of bijwerkingen van de behandeling.

Bij een val kijk je bijvoorbeeld niet alleen naar het herstel, maar ook naar de oorzaak. Waarom is de cliënt gevallen en wat kun je doen om een nieuwe val te voorkomen? Zo kijk je zowel naar de huidige situatie als naar de langere termijn.

6. Evalueren

Als de situatie voorbij is, is het erg belangrijk om je eigen handelen te evalueren. Wat ging goed? Wat kan een volgende keer beter? Wat heb je van het voorval geleerd? In klinisch redeneren kun je niet iets fout doen. Iedereen reageert namelijk anders op bepaalde situaties. Wel is het handig als je bijvoorbeeld een keer klinisch gaat redeneren met een collega. Omdat je zo weer nieuwe inzichten krijgt.

Meer weten over klinisch redeneren? Lees dan dit artikel: Klinisch redeneren wordt makkelijker met deze 5 tips. 

Creëer gratis een account

Maak gratis een account aan, word onderdeel van dé leer & ontwikkel community voor de zorg en neem deel aan onze webinars en evenementen.

  • Onbeperkt leren Onbeperkt leren
  • Accreditatiepunten verdienen Accreditatiepunten verdienen
  • Gezellige events Gezellige events
Meld je aan

Join the community en ga voor premium!

Onbeperkt toegang tot content
Accreditatiepunten verdienen
Gratis naar alle evenementen