Klinisch redeneren is een belangrijke beroepsvaardigheid voor verpleegkundigen en andere zorgprofessionals. Daarmee bepaal je welke zorg een patiënt nodig heeft, welke risico’s er zijn en welke problemen voorrang krijgen. In het begin kan klinisch redeneren overweldigend voelen, zeker bij een casus die om veel denkstappen vraagt. Daarom hebben we hieronder vijf tips voor klinisch redeneren op een rijtje gezet.
Veel zorgmedewerkers moeten in hun werk klinisch redeneren. Met deze vijf tips wordt dat een stuk makkelijker.
De 6 stappen van het klinisch redeneren (oriëntatie op de situatie, klinische probleemstelling, aanvullend onderzoek, beleid, verloop en evaluatie) vormen samen een leidraad die ervoor zorgt dat je niets over het hoofd kunt zien en bij elke casus op een gestructureerde manier te werk kunt gaan. Zorg dat je de zes stappen kent, dat je weet wat er bij elke stap moet gebeuren en oefen ermee. De 6 stappen voor klinisch redeneren zijn bedacht door Marc Bakker.
Om goed klinisch te kunnen redeneren, heb je medische en verpleegkundige basiskennis nodig. Dat begint bijvoorbeeld bij anatomie, fysiologie en pathologie. Ook moet je weten wat de normaalwaarden van vitale functies zijn, hoe je afwijkingen interpreteert en welke signalen kunnen wijzen op een infectie of sepsis. Het menselijk lichaam is complex, dus het is niet vreemd als je iets niet weet. Zoek ontbrekende kennis op in betrouwbare bronnen en blijf jezelf ontwikkelen.
Oefen je met een medestudent, loop je mee tijdens een stage of bespreek je een casus met een collega? Dan kan het helpen om je gedachtegang hardop uit te leggen. Zo krijgen anderen inzicht in je afwegingen en kunnen ze gerichte feedback geven. Stel daarbij vragen als: “Kunnen deze symptomen ook een andere oorzaak hebben?” “Welk probleem heeft nu de hoogste prioriteit en waarom?” en “Welke effecten kan deze behandeling hebben op de patiënt?”
Je verzamelt informatie uit het medisch dossier van de patiënt, welke je vervolgens moet interpreteren. Afhankelijk van de situatie moet je daarna informatie gaan verzamelen. Daarbij is het van cruciaal belang dat je betrouwbare bronnen gebruikt. De informatie op Wikipedia, bijvoorbeeld, is niet betrouwbaar genoeg omdat die in feite door iedereen kan worden aangepast. Beroep je in plaats daarvan op erkende websites, wetenschappelijke onderzoeken, studieboeken en informatie van officiële stichtingen.
Een ambulancemedewerker of Eerste Hulp arts moet razendsnel denken en handelen, maar als verpleegkundige of (thuis)zorgmedewerker in opleiding moet je jezelf aanleren om het redeneerproces vooral niet af te raffelen. Begin gewoon met het verzamelen van de patiëntgegevens en het opzoeken van informatie en neem de tijd om alle stappen uit te werken. Je zult merken dat het proces veel soepeler verloopt als je je niet laat opjagen door de klok.
Als je je nog wat onzeker voelt over je vaardigheden, vergeet dan niet dat klinisch redeneren niet een kwestie van goed of fout is. Iedereen analyseert en reageert namelijk anders op een situatie. Zolang je je ermee bezig houdt en ervan leert, ben je op de goede weg!
Meer weten over klinisch redeneren? Lees dan dit artikel: Klinisch redeneren in 6 stappen: de methode van Marc Bakker.
Maak gratis een account aan, word onderdeel van dé leer & ontwikkel community voor de zorg en neem deel aan onze webinars en evenementen.